Việc làm sạch và số hóa dữ liệu hôn nhân thể hiện rõ nét trong cải cách thủ tục hành chính, giúp người dân giảm giấy tờ, tiết kiệm thời gian khi đăng ký kết hôn. Tuy nhiên, nhiều thủ tục hành chính và giao dịch dân sự vẫn yêu cầu có Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân làm căn cứ pháp lý, đòi hỏi các sở, ngành tiếp tục hoàn thiện, đồng bộ dữ liệu.
Mới đây, anh Nguyễn Quốc Đoàn (sinh năm 1997), trú tại tổ dân phố Giành Cũ, phường Phượng Sơn và chị Nguyễn Thu Thảo (sinh năm 1998), trú tại tổ dân phố Kênh, phường Ninh Xá đến đăng ký kết hôn và được trao Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phượng Sơn. Điểm đáng chú ý là thủ tục đăng ký kết hôn của hai công dân được thực hiện nhanh gọn nhờ việc cắt giảm thành phần hồ sơ và không cần Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân.
Ông Nguyễn Văn Thái, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Phục vụ hành chính công phường cho hay: “Hiện nay, công dân cư trú ở bất kỳ địa phương nào, khi đăng ký kết hôn tại nơi cư trú của một trong hai bên, chỉ cần xuất trình, cung cấp thông tin qua căn cước công dân hoặc tài khoản định danh điện tử mức độ 2; thông tin tình trạng hôn nhân sẽ được cán bộ tư pháp tra cứu trực tiếp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, không yêu cầu người dân phải xin xác nhận như trước”.
Sự thay đổi này là kết quả của việc kết nối, khai thác dữ liệu của cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Kết quả tra cứu được lưu trữ dưới dạng điện tử hoặc bản giấy, bảo đảm đầy đủ, chính xác thông tin tại thời điểm kiểm tra và được đính kèm trong hồ sơ.
Trường hợp chưa có dữ liệu hoặc không thể tra cứu, cơ quan đăng ký hộ tịch chủ động gửi văn bản đề nghị UBND cấp xã nơi công dân thường trú để xác minh hoặc liên hệ trực tiếp với công chức hộ tịch qua hệ thống thông tin quản lý hộ tịch điện tử nhằm rút ngắn thời gian xử lý. Nhờ đó, thủ tục đăng ký kết hôn được giải quyết nhanh, giảm chi phí và thời gian cho người dân.
Để đạt được kết quả trên, các cơ quan Công an tỉnh, Sở Tư pháp, Tòa án nhân dân tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ… đã phối hợp chặt chẽ trong việc làm sạch, số hóa dữ liệu hôn nhân, tạo nền tảng quan trọng cho việc cắt giảm thủ tục hành chính. Năm 2025, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch cao điểm 90 ngày đêm làm sạch dữ liệu hôn nhân, gắn với cắt giảm thủ tục xác nhận tình trạng hôn nhân.
Mục tiêu của kế hoạch là số hóa, chuẩn hóa dữ liệu đăng ký kết hôn tại các cơ quan hộ tịch, cập nhật thông tin ly hôn theo bản án, quyết định của tòa án; đồng thời kết nối, chia sẻ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống”. Qua đó, dữ liệu tình trạng hôn nhân được hiển thị trên ứng dụng định danh điện tử, đáp ứng yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính; tiến tới cắt giảm thành phần hồ sơ đối với các thủ tục có yêu cầu xác nhận tình trạng hôn nhân, qua đó rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục hành chính.
